وام دهی و قرض گرفتن در دیفای چیست؟

وام گرفتن از بانک‌ها، مستلزم طی کردن یک روند طاقت فرسا از پیدا کردن ضامن گرفته تا بردن آن‌ها به بانک است. با این حال وام دهی در دیفای در حال تبدیل شدن به یک رقیب جدی برای بانک‌های سنتی در زمینه اعطای وام (Lending) و قرض گرفتن (borrowing) است.

مفهوم «قرض دادن و قرض گرفتن» از قدیم الایام وجود داشته و یکی از جنبه‌های اصلی هر سیستم مالی است. سیستم بانکداری ذخیره کسری (Fractional Banking) امروزه در سراسر جهان استفاده می‌شود. در این روش ذخیره بانک تنها کسری از تمام حساب‌های مشتریان است. در این سیستم بیشتر واریزها به بانک، به افراد دیگر قرض داده می‌شوند و تنها کسری از آن‌ها برای جبران موجودی حساب‌های مشتریان نگه داشته می‌شود.

در دنیای مالی سنتی تمام این فرآیندها توسط یک موسسه مالی مانند یک بانک، یا یک نهاد مستقل وام دهنده انجام می‌شود. در دنیای ارزهای دیجیتال این فرآیند راحت‌تر شده است و افراد از طریق پروتکل‌های مالی غیرمتمرکز دیفای (DeFi) مانند Aave و Maker می‌توانند اقدام به وام دهی در دیفای کنند یا خودشان وام بگیرند.

وام دهی در دیفای

پلتفرم‌های  CeFi (مخفف Centralized Finance) اگرچه تا حدودی غیرمتمرکز هستند، اما تقریباً مانند اکثر بانک‌ها عمل می‌کنند؛ به‌این‌ترتیب آنها دارایی‌های سپرده گذاری شده یک مشتری را نگه می‌دارند و در نهایت آن‌ها را به اشخاص ثالث مانند بازارسازان، صندوق‌های تامینی یا سایر کاربران بانک‌ها وام می‌دهند.

از سوی دیگر، پروتکل‌های DeFi به کاربران این امکان را می‌دهند که به صورت کاملاً غیرمتمرکز اقدام به وام دهی در دیفای و قرض گیری کنند؛ در‌ نتیجه افراد همیشه کنترل کاملی بر وجوه خود خواهند داشت. این فرایند از طریق قراردادهای هوشمندی که بر روی بلاک چین اتریوم اجرا می‌شوند، صورت می‌گیرد. افراد برخلاف CeFi، می‌توانند در پلتفرم‌های DeFi و در هر مکانی بدون اینکه مجبور باشند اطلاعات شخصی خود را به یک مقام مرکزی تحویل دهند، از امکانات استفاده کنند.

فرایند وام دهی در دیفای و قرض گیری در پلتفرم‌های آن چگونه است؟

فردی که می‌خواد توکن‌هایش را قرض دهد، دارایی خود را با استفاده از یک قرارداد هوشمند به بازار پول (money market) می‌فرستد.

به عنوان مثال کاربرانی که می‌خواهند در پروتکل‌های دیفای مانند Aave و Maker به دیگران قرض دهند، باید توکن‌های خود را در بازار پول عرضه کنند. فرد برای انجام این کار باید دارایی‌های خود را به یک قرارداد هوشمند بفرستد که به عنوان یک واسطه دیجیتالی خودکار بین او و فرد وام گیرنده عمل می‌کند و در انتهای کار نیز، پول را برای قرض دادن در اختیار سایر کاربران قرار می‌دهد.

سود وام‌دهنده در همین بازار و در قالب توکن بومی آن پلتفرم، به وی داده می‌شود. بنابراین گام اول برای وام دهی در دیفای این است که دارایی خود را به بازار پول ارسال کنید.

بعد از آن قرارداد هوشمند اجرا شده به‌صورت خودکار توکن‌های بهره وام دهنده را در چندین مرحله‌ به وی اعطا می‌کند. توکن‌هایی که ایجاد می‌شوند، توکن بومی پلتفرم وام دهی هستند. به‌عنوان مثال، توکن‌های پلتفرم وام دهی Aave، آتوکن (aToken) هستند و توکن‌های پلتفرم Maker نیز دای (Dai) نام دارند.

تقریباً همه وام‌هایی که از طریق توکن‌های بومی صادر می‌شوند، دارای وثیقه بیش از حد هستند. در واقع کاربرانی که می‌خواهند در پلتفرم ‌های دیفای قرض بگیرند، باید مبلغی را به عنوان ضمانت در قالب ارز دیجیتال ارائه دهند که ارزش آن بیشتر از خود وام است.

شاید این موضوع در نگاه اول مسخره بنظر برسد؛ فردی که می‌خواهد بیشتر از مبلغ وامش همان میزان ارز دیجیتال را برای وثیقه قرار دهد اصلا چرا باید وام بگیرد؟ ا‌و می‌تواند دارایی خود را بفروشد و پول به دست آورد. اما این موضوع چندان هم غیر منطقی نیست.

اول اینکه ممکن است فرد وام گیرنده حتی در صورت رخ دادن یک هزینه غیر مترقبه هم نخواهد دارایی دیجیتال خود را بفروشد زیرا فکر می‌کند در آینده ارزش آن بیشتر می‌شود. همچنین افراد با وام گرفتن از طریق پروتکل‌های دیفای می‌توانند به طور بالقوه از پرداخت مالیات اضافه بر توکن‌های دیجیتال خود اجتناب کنند یا آن را به تاخیر بیاندازند.

آیا مبلغ وامی که می‌‌توانیم از دیفای بگیریم محدودیتی دارد؟

این موضوع به دو عامل بستگی دارد:

  • اول اینکه آیا آن پلتفرم نقدینگی کافی دارد؟
  • مورد بعدی نیز «عامل وثیقه» (Collateral factor) توکن‌هایی است که وام‌گیرنده ارائه می‌دهد.

«عامل وثیقه» به مجموع وجوه قابل استقراض بر اساس میزان وثیقه فرد گفته می‌شود. به عنوان مثال، دای و اتر (ETH) دارای ضریب وثیقه 75 درصدی در پلتفرم وام دهی Compound هستند، به این معنی که کاربران می توانند تا 75 درصد از ارزش دای یا اتریوم وثیقه خود را وام بگیرند.

روش پرداخت سود وام دهی در دیفای چیست؟

روند کلی این فرآیند بدین صورت است که فرد وام دهنده کوین‌هایی که قصد قرض دادن آنها را دارد و همچنین پلتفرم قرارداد هوشمند وام دهی خود را انتخاب می‌کند؛ بعد از آن کیف پول ارز دیجیتال خود را به پلتفرم متصل کرده، سپس مبلغ سود مستقیماً به همین کیف پول واریز می‌شود.

بهره‌ای که وام دهندگان دریافت می کنند و آنچه وام گیرندگان باید بپردازند با استفاده از نسبتی که بین توکن‌های عرضه شده و قرض گرفته شده در یک بازار خاص وجود دارد، محاسبه می‌شود. همچنین لازم به ذکر است که بازده سود سالانه‌ای که فرد وام گیرنده باید بپردازد، بیشتر از سودی است که وام دهنده می‌گیرد.

سخن پایانی: آیا وام دادن و وام گرفتن در دیفای خطرناک است؟

مانند هر حوزه مالی دیگری، دنیای امور مالی غیر متمرکز دیفای هم از خطر کلاهبرداران در امان نیست. پروتکل‌های دیفای در معرض خطراتی مانند دستکاری قراردادهای هوشمند توسط شخص ثالث و افزایش چشمگیر نرخ سود وام گیرنده در کوتاه مدت، هستند.

به عنوان مثال در طول افزایش محبوبیت دیفای و سر و صدایی که این حوزه در سال 2020 ایجاد کرد و با افزایش محبوبیت Yield farming در سراسر جهان، نرخ سود برخی از وام گیرندگان به بیش از ۴۰ درصد هم رسید. این اتفاق می‌تواند باعث شود کاربرانی که نرخ بهره خود را روزانه پیگیری نمی‌کنند، مجبور به بازپرداخت سود غیر منتظره‌ای شوند.

در انتها نیز شایان ذکر است که حین وام دهی و وام گیری از دیفای، مطمئن باشید که آدرس کیف پول و جزئیات آدرس خود را صحیح وارد کرده‌اید تا سرمایه خود را از دست ندهید.

نوشته های مشابه

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.

دکمه بازگشت به بالا